Anasayfa YORUM Etki yatırımı – Kar ve fayda arayışı

Etki yatırımı – Kar ve fayda arayışı

Gayrimenkul sektörünün ürettiği ürünlerle yaşadığımız toplumun tüm günlük hayatını şekillendirmekte olduğu düşünülürse iyi ürünler ile pozitif sosyal faydanın birebir ilintili olduğunu fark etmek zor değil.

“Etki yatırımı” nedir?

“Impact investing” yani “etki yatırımı”, dünyada hızla büyüyen ve gelişen bir yatırım modeli. Etki yatırımı; en özet hali ile finansal getirinin yanı sıra ölçülebilir ve pozitif sosyal veya çevresel fayda yaratmak üzere şirket, kurum ve fonlara yapılan yatırımlar olarak tanımlanabilir (The Global Impact Investing Network).

Büyüyen etki yatırımı pazarı; dünyada hızla çözüm üretilmesi gereken çevre, sürdürülebilir tarım, yenilenebilir enerji, koruma, teknoloji, mikro finans, uygun fiyatlı ve erişilebilir temel servisler olan konut, sağlık ve eğitim dahil çok çeşitli çevresel ve sosyal konu için finansman sağlarken; bu yatırımlar geleneksel yatırımlara benzer bir şekilde yine fon yöneticileri, finansal kuruluş ve bankalar, özel vakıflar, emeklilik fonları ve sigorta şirketleri, aile ofisleri gibi hem bireysel hem de kurumsal yatırımcılar tarafından gerçekleştiriliyor.

The Global Impact Investing Network (GIIN) tarafından gerçekleştirilen 2017 Yıllık Etki Yatırımcı Raporu’nun 208 katılımcıdan topladığı bilgiye göre etki yatırımı altında yönetilen varlıkların büyüklüğü 114 milyar Dolar’ı buluyor; bu yatırımların pazara yeni giren yatırımcılar ile yıllık bileşik büyüme oranı ise yaklaşık %18 olarak tahmin ediliyor.

Bu büyümeyi de birebir destekleyen Birleşmiş Milletler’in 2015 yılında yayınladığı Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (Sustainable Development Goals – SDGs) yoksulluk ve eşitsizlik ile mücadele, erişilebilir ve temiz enerji, sürdürülebilir şehir ve yaşam alanları, sorumlu tüketim ve üretim gibi 17 başlık altında topladığı çok geniş kapsamlı sosyal ve çevresel konuların 2030 yılına kadar iyileştirilmesini öngörüyor. Bu hedeflerin gerçekleştirilebilmesi için önümüzdeki 10 yıl içerisinde yaklaşık 2,4 trilyon Dolar’ın bu alanlara yatırılması gerektiği düşünülürse etki yatırımlarının gösterdiği hızlı artışın, katlanarak devam etmesi ihtiyacı ortaya çıkıyor.

Sorumlu ve sürdürülebilir yatırım

Etki yatırımlarının gayrimenkul sektöründe de hızla önem kazandığını ve çok çeşitli gayrimenkul yatırımcısının bu alanda yatırım yapmaya başladığını gözlemleyebiliyoruz. Yakın zamanda gayrimenkul sektörünü bir araya getiren PwC ev sahipliğinde dinlediğimiz Gayrimenkulde Gelişen Trendler Avrupa 2019 Raporu’nun bu seneki başlığı da buna paralel olarak “Creating an Impact” yani “Bir etki yaratmak” olarak seçilmişti. Raporda sosyal konulara olan ilginin hızla artmakta olduğunun altı çizilirken çevre, toplu göç ve sosyal eşitsizlik gibi konuların önem kazandığı, anlam arayışı ve sosyal getiri beklentisi ile değerin yeniden tanımlandığı tartışılıyordu.

Gayrimenkul sektörünün ürettiği ürünlerle yaşadığımız toplumun tüm günlük hayatını şekillendirmekte olduğu düşünülürse iyi ürünler ile pozitif sosyal faydanın birebir ilintili olduğunu fark etmek zor değil.

Etki yatırımı, günümüzde yatırımcılar için önemli finansal getiriler elde edebilecekleri yeni alanlar sunarken aynı zamanda içinde yaşadığımız çevre ve topluma faydalı işler için bir platform oluşturuyor.

BNP Paribas Gayrimenkul “Sustainable investment: the future of real estate” raporuna göre sürdürülebilirlik, hayatımızın her alanında gittikçe önem kazanıyor. Gayrimenkul sektörü hem yüksek miktarda arsa ve malzeme kullanımı hem de insanların hayatlarının binalar etrafında kurulu olması nedeni ile sürdürülebilir bir dünyanın gelişmesi için en önemli aktörlerden birisi olarak karşımıza çıkıyor.

Gayrimenkul sektörü uzun yıllardır yeşil bina ve benzeri çevresel fayda yaratan konseptleri yatırımlarına eklemiş durumda. BNP Paribas’nın araştırmasında yeşil binaların getirileri iyileştirip gelecekteki değeri koruduğunu ortaya koyuyor. Bu tip yatırımlar daha düşük işletme giderleri ve görece yüksek kira getirisi ile daha likit ve değer kaybına karşı daha dayanıklı gayrimenkuller olarak karşımıza çıkıyor.

Özellikle birçok kurumsal gayrimenkul yatırımcısı portföyleri içinde yer alan gayrimenkullerin uluslararası düzeyde kabul gören sertifikalarının olmasını ve sürdürülebilirlik kriterlerini yerine getirmesini bekliyor. Bu kriterleri sağlamayan gayrimenkuller hem yatırımcılar hem de kullanıcılar nezdinde gittikçe daha az ilgi görerek değerini koruyamıyor.

Gayrimenkul sektörünün sosyal getirisi sadece çevre ile sınırlı değil; alt yapı ve üst yapı, ulaşım, sosyal konut gibi insanların hayatlarını birebir iyileştirecek yatırımlar ile hem finansal getiriyi desteklemek hem de ölçülebilir çevresel ve sosyal etki yaratmak mümkün. Bu nedenle gayrimenkulde yarattığımız sosyal getiri aslında uzun vadeli sürdürülebilir finansal getiriyi de destekliyor. Artık toplum ve çevre ile ilgili konuları dikkate almayan yatırımların uzun vadede başarılı ve sürdürülebilir olması pek mümkün görünmüyor. Her sektörde benzer uygulamalar ile yaratılabilecek çok çeşitli sosyal ve çevresel fayda bulunsa da gayrimenkul içinde barındırdığı dinamikler ile çok daha hızlı ve büyük bir fark yaratma potansiyeline sahip sektör olarak ortaya çıkıyor.

Etki yatırımı, günümüzde “romantik” bir fayda ve anlam arayışından çok ötede yatırımcılar için önemli finansal getiriler elde edebilecekleri yeni alanlar sunarken aynı zamanda içinde yaşadığımız çevre ve topluma faydalı işler yapmamız için çok önemli bir platform oluşturuyor. Değer tanımı artık sadece finansal getiri ile sınırlı değil, yapılan yatırımın nasıl bir sosyal fayda yarattığı ve ne kadar sürdürülebilir olduğu yeni düzende gittikçe önem kazanıyor. Artık kar ve değerlerin birbiri ile rekabet etmek zorunda olmadığı bu yeni yatırım modeli sürdürülebilir finansal getiri için de en önemli kriter halinde önümüze çıkıyor.